V Seminarium Procesowe zatytułowane „Dowody sprzeczne z prawem w postępowaniu cywilnym i karnym”
W dniu 28 listopada 2025 r. w sali im. Mirosława Filipowicza Sądu Okręgowego we Wrocławiu odbyło się V Seminarium Procesowe zatytułowane „Dowody sprzeczne z prawem w postępowaniu cywilnym i karnym”. Organizatorem wydarzenia była Okręgowa Izba Radców Prawnych we Wrocławiu, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, Sąd Okręgowy we Wrocławiu, Okręgową Rada Adwokacką we Wrocławiu, Uniwersytet Wrocławski WPAiE, Centrum Mediacji i Arbitrażu, czasopismo „Przegląd Radcowski” oraz redakcja „Palestry”.
Otwarcia Konferencji dokonali przedstawiciele organizatorów, tj. SSA Jacek Gołaczyński Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, SSO Marcin Sosiński Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu, Wicedziekan Rady OIRP we Wrocławiu Krystian Mularczyk, Dziekan ORA We Wrocławiu Sławomir Krześ, którzy podkreślili znaczenie interdyscyplinarnej debaty nad dopuszczalnością dowodów oraz potrzebę stałego poszukiwania równowagi między prawem strony do rzetelnego procesu a interesem wymiaru sprawiedliwości.
Tematyka konferencji okazała się wyjątkowo aktualna, ponieważ problem dowodów pozyskanych sprzecznie z prawem nieustannie powraca zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i karnym. Zmieniająca się rzeczywistość technologiczna, nowe formy komunikacji i narastająca rola materiałów elektronicznych wymuszają nowe spojrzenie na granice dopuszczalności dowodów. Seminarium stało się przestrzenią do analizy tych zagadnień zarówno z perspektywy konstytucyjnej, jak i praktycznej.
W części merytorycznej w panelu poświęconym postępowaniu cywilnemu prof. dr hab. Łukasz Błaszczak omówił zasadę proporcjonalności jako dyrektywę pozwalającą na wyznaczenie granic dopuszczalności i niedopuszczalności dowodów pozyskanych sprzecznie z prawem. Następnie SSA prof. dr hab. Jacek Gołaczyński przedstawił koncepcję dowodów sprzecznych z prawem w postępowaniu cywilnym, wskazując na potrzebę wypracowania stabilnych kryteriów ich oceny. Kolejne wystąpienie, wygłoszone przez SSA dr Janusza Kaspryszyna, dotyczyło dopuszczalności dowodów uzyskanych z naruszeniem dóbr osobistych, w tym zwłaszcza prywatności. Adw. dr Aleksander Sikorski zaprezentował problematykę dążenia do ustalenia prawdy w procesie cywilnym w zestawieniu z granicami wykorzystania dowodów sprzecznych z prawem. W panelu karnym SSA Andrzej Kot omówił praktyczne problemy związane z dowodami sprzecznymi z prawem w postępowaniach karnych, zwłaszcza na tle orzecznictwa. Adw. dr Michał Bieniak przedstawił zagadnienie dowodów sprzecznych z prawem w kontekście zasad etyki zawodowej i odpowiedzialności dyscyplinarnej obrońców. SSO Jerzy Menzel skupił się na relacji między dowodami pozyskanymi nielegalnie a tajemnicą obrończą, natomiast r. pr. Leszek Korczak omówił wykorzystanie dowodów sprzecznych z prawem w postępowaniu dyscyplinarnym z udziałem radców prawnych, w tym problem ujawniania materiałów objętych tajemnicą zawodową.
W dyskusji kończącej część referatową podkreślono, że sądy nie mogą pomijać okoliczności pozyskania materiału dowodowego, szczególnie w kontekście dynamicznego rozwoju technologii. Zwracano uwagę, że dla pełnomocników kluczowe pozostaje nie tylko właściwe formułowanie wniosków dowodowych, lecz także świadome ocenianie ryzyka procesowego związanego z materiałami o niepewnym pochodzeniu. Zebrane głosy potwierdziły, że problem dowodów sprzecznych z prawem wymaga dalszych badań, wypracowania stabilnych standardów oraz stałego podnoszenia kompetencji zawodowych.
Konferencja w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu pokazała, że temat dowodów pozyskanych z naruszeniem prawa pozostaje jednym z kluczowych zagadnień współczesnej procedury sądowej. Wydarzenie stanowiło ważne forum wymiany doświadczeń i poszerzania wiedzy, a także przypomniało o potrzebie intensyfikacji debaty na styku prawa procesowego, etyki i nowych technologii. Zainteresowanie uczestników oraz wysoki poziom merytoryczny wystąpień potwierdziły, że podobne inicjatywy powinny być kontynuowane.
